Niemal połowę PKB generują MŚP!

Prawie co druga złotówka polskiego PKB (49.1 proc) wytwarzana jest przez małe i średnie przedsiębiorstwa. Największą rolę w budowaniu  krajowej gospodarki odgrywają mikrofirmy – 30,2 proc. polskiego PKB.

Analiza danych jaką zaprezentował Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce z 2020 roku pokazuje, że na przestrzeni ostatnich lat liczba przedsiębiorstw systematycznie rośnie. W 2018 r. w Polsce działało 2,15 mln przedsiębiorstw niefinansowych, określanych jako aktywne, podczas gdy w 2008 r. było ich 1,86 mln (co oznacza wzrost o 15,5%). Szczególnie dynamiczny wzrost liczby firm odnotowano w 2016 r. – o 5,2%3 r/r. W 2018 r., w porównaniu z poprzednim rokiem, liczba przedsiębiorstw wzrosła o 3,5%

Sektor MSP (mikro, małych i średnich przedsiębiorstw) stanowi przeważającą większość przedsiębiorstw w Polsce – 99,8%. Wśród nich najliczniejszą grupą (96,7%; 2,08 mln) są mikroprzedsiębiorstwa. Udział firm małych w strukturze polskich przedsiębiorstw wynosi 2,4% (52,7 tys.), średnich – 0,7% (15,2 tys.), zaś dużych – tylko 0,2% (3,7 tys.)

W perspektywie lat 2010-2019, rok 2018 był okresem wyjątkowo szybkiego wzrostu gospodarki wyrażonego wysoką dynamiką PKB. Gospodarka Polski urosła wówczas o 5,1% r/r. Dzięki poprawie koniunktury przychody firm zwiększyły się o 8,4%, co wskazuje na znaczące rozszerzenie skali działalności ekonomicznej przedsiębiorstw w ślad za wzrostem popytu, głównie konsumpcji. Był to drugi najwyższy wzrost przychodów przedsiębiorstw w tej dekadzie. Silnym motorem wzrostu obrotów firm był eksport. W 2018 r. zwiększył się on o 8,9%, a więc zdecydowanie bardziej niż popyt wewnętrzny (3,5%). Wysokie tempo wzrostu odnotowano także w produkcji firm, która zwiększyła się o 8,9% r/r – czyli poniżej poziomu z 2017 r. (10,8%), ale znacznie bardziej niż w latach 2012-2016. Poprawił się także wskaźnik rentowności obrotu brutto (z 7,1% w 2017 r. do 7,3%). Wartość dodana rosła wolniej niż pozostałe podstawowe kategorie ekonomiczne. Zwiększyła się zaledwie o 3,3% r/r w 2018 r., w porównaniu z 10,8% w 2017 r., i był to najsłabszy wynik od 2012 r. Wskazuje to na utrzymujące się trudności polskich firm w zakresie rozwoju produktów o wyższej wartości dodanej, jak również na rosnące wyraźnie szybciej zużycie pośrednie, które może wynikać m.in. z szybko rosnących kosztów pracy.


Według barometru Komisji Europejskiej, polskie MŚP nie wykorzystują jednak w pełni potencjału innowacji. Lokalne biznesy dobrze radzą sobie z wykorzystywaniem szans do rozwoju i zatrudnianiem w innowacyjnych sektorach. Jednocześnie nisko oceniono zdolność MŚP do wdrażania niesztampowych pomysłów organizacyjnych czy marketingowych, a także tworzenia własnych innowacji. Krajowe biznesy znajdują już jednak rozwiązania, które pomogą im w cyfrowej transformacji i przeciwdziałaniu skutkom globalnej pandemii. Niemal 4 na 10 firm zwiększa lub rozpoczyna sprzedaż online , 35,2 proc. przyspiesza automatyzację procesów produkcji, a prawie jedna trzecia inwestuje w robotyzację.

Podczas pandemii wielu konsumentów zacisnęło pasa, oczekując nadchodzących trudności finansowych, co naturalnie przełożyło się na zmniejszone obroty wielu przedsiębiorstw. Doświadczyły one w tym czasie również innych problemów, spowodowanych m.in. przez restrykcje związane z działaniami przeciwko rozprzestrzenianiu się nowego wirusa. W kwietniu – podczas szczytu pandemicznych ograniczeń w Polsce – blisko 42 proc. MŚP sprzedających za granicę miało problem z wyprodukowaniem i dostarczeniem towarów do zagranicznych odbiorców bądź realizacją usług na ich rzecz, a 45 proc. importujących firm tego samego rozmiaru miało trudności z otrzymywaniem zamówionych towarów czy usług z zagranicy. Źródłem wyzwań w funkcjonowaniu firm były m.in. zakłócenia w łańcuchu dostaw, obejmujące również problemy z zaopatrzeniem (31,7 proc.), które najbardziej dotknęły sektor handlowy – prawie 6 na 10 firm (58,7 proc.) funkcjonujących w tym obszarze rynku zadeklarowało, że było to dla nich największym wyzwaniem.